Obowiązkowy powrót kierowcy do bazy, czyli o czym musi wiedzieć każdy kierowca ciężarówki

18 grudnia 2020

Wraz z wprowadzeniem nowych przepisów transportowych od 2020 r. na firmie transportowej spoczął nowy obowiązek organizacji przewozów towarowych oraz stosowania przepisów czasu pracy kierowców. Chodzi mianowicie o obowiązek powrotu truckera do domu lub bazy przedsiębiorstwa co cztery tygodnie, a w niektórych przypadkach nawet co trzy.

Kierowca zawodowy w tym czasie musi odebrać regularny odpoczynek tygodniowy, trwający ponad 45 godzin, wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku. W taki sposób władze Unii Europejskiej chcą zabezpieczyć kierowców przed spędzaniem zbyt dużo czasu w trasie i tym samym ukrócić praktyki związane z tzw. dumpingiem socjalnym oraz wykorzystywaniem pracowników, w szczególności z Europy Środkowo-Wschodniej.

Dany zapis w Pakiecie Mobilności spotkał się z aprobatą kierowców. Władze UE chcą w ten sposób poprawić warunki pracy truckerów i zapewnić im regularny pobyt w domu. Zdaniem ekspertów, kierowcy ciężarówek przebywają w trasie zbyt długo, co wiąże się ze wzmożonym stresem i pogarszającym się stanem zdrowia. Tymczasem – jak wiele nowych przepisów – obowiązek ten nie jest do końca przejrzysty. Rozwiewamy zatem wszystkie wątpliwości, związane z obowiązkowymi powrotami kierowców.

1. Dokąd muszą wracać kierowcy ciężarówek?

Ta kwestia budzi najwięcej wątpliwości. Tymczasem zgodnie ze stanowiskiem Komisji Europejskiej, kierowcy mogą sami dokonać wyboru, gdzie chcą spędzić regularny odpoczynek tygodniowy. Do wyboru są dwie opcje: 

– kraj siedziby przedsiębiorstwa, w którym jest zatrudniony kierowca, 

– lub jego miejsce zamieszkania. 

Warto przy tym zaznaczyć, że pracodawca nie może zobowiązać kierowcy do wyboru miejsca, bowiem decyzja – ustawowo – leży po stronie samego pracownika. Wyjątek stanowi sytuacja, kiedy kierowca nie zdecyduje się na którąś opcję, wtedy decyzja należy do przewoźnika. 

2. Czy przewoźnik może być zwolniony z obowiązku organizacji pracy tak, by umożliwić kierowcy powrót?

Kierowca może wybrać miejsce powrotu, ale nie ma możliwości zwolnienia przewoźnika z obowiązku organizacji pracy w taki sposób, który umożliwi regularny powrót do miejsca odpoczynku. Do tego jest zobowiązany pracodawca, a deklaracja kierowcy zawodowego nie ma przy tym znaczenia.

Warto przy tym zaznaczyć, że podpisane przez kierowcę oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wyboru miejsca nie może zwolnić pracodawcy z obowiązku propozycji możliwości powrotu ani z obowiązku odpowiedniej organizacji pracy kierowców ciężarówek.Oznacza to, że przewoźnik musi zaproponować pracownikowi możliwość powrotu do wybranego przez niego miejsca poprzez odpowiednią organizację pracy kierowcy.

3. Jak należy udokumentować powrót do bazy?

Udokumentowanie organizacji pracy w taki sposób, by kierowca zawodowy miał możliwość powrotu do miejsca odpoczynku może się odbyć poprzez wykorzystanie następujących dokumentów:

– zapisów z urządzeń rejestrujących pracę kierowców (tachografów),

– listy dyżurów kierowców zawodowych,

– różnego rodzaju biletów bądź pokwitowań.

4. Jak i gdzie należy przechowywać te dokumenty?

Papiery poświadczające należytą organizację pracy truckerów muszą być przechowywane w siedzibie przedsiębiorstwa. Przewoźnik jest zobowiązany do ich okazania na każde żądanie organów kontrolnych.

Uwaga! Zgodnie ze stanowiskiem Komisji Europejskiej, pracodawca nie może wymagać od kierowców posiadania dokumentów w dotyczących miejsca odbycia regularnego tygodniowego lub dłuższego odpoczynku.

5. Na kim spoczywa obowiązek pokrywania kosztów powrotów?

Stanowisko Brukseli w tej sprawie jest następujące: jeśli kierowca kończy trasę w jednym z wybranych przez siebie miejsc odpoczynku lub nawet w jego pobliżu, przewoźnik nie jest zobowiązany do ponoszenia jakichkolwiek dodatkowych kosztów. Jeśli trucker kończy pracę przed powrotem do wybranej lokalizacji, pokrycie kosztów dojazdu jest już w gestii przewoźnika. Nawet jeśli trucker skończył jazdę daleko od bazy lub miejsca zamieszkania.

Istnieje taka możliwość, że kierowca zdecyduje się na spędzenie przerwy w innej lokalizacji, niż baza lub miejsce zamieszkania, w takim przypadku koszty dojazdu i powrotu do miejsca pracy pokrywa pracownik. Istotne jest to, że dotyczy to również zatrudnionych w polskich firmach kierowców z państw spoza Unii Europejskiej, na przykład Ukrainy, Białorusi, Rosji itd.

6. Co z obowiązkowymi powrotami dla kierowców samozatrudnionych?

Obowiązkowe powroty nie dotyczą kierowców prowadzących działalność gospodarczą. Artykuł 8 ust. 8a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 dotyczy tylko zatrudnionych kierowców, aczkolwiek wyjątek stanowią tzw. najemnicy. Są to kierowcy jedynie zadeklarowani jako samozatrudnieni, ale w rzeczywistości spełniający warunki zatrudnienia w przedsiębiorstwie i pracy na rzecz innej osoby. Najemnicy podlegają tym samym zasadom, co osoby zatrudnione, czyli przepisy o powrotach obowiązują również tych pracowników.

7. A co z powrotem do bazy w przypadku wykorzystania w trasie dwóch odpoczynków tygodniowych skróconych pod rząd?

W momencie, kiedy kierowca wykorzysta w trasie dwa odpoczynki tygodniowe skrócone pod rząd, będzie musiał wrócić do bazy lub domu przed kolejnym odpoczynkiem tygodniowym, czyli w tym przypadku już regularnym. Oznacza to, że przy korzystaniu z odstępstwa  dotyczącego wykorzystania dwóch odpoczynków tygodniowych kierowca będzie musiał wrócić nie po czterech, a trzech tygodniach.

Uwaga! Istotne jest przy tym zaznaczenie na tachografie wpisu miejsca zakończenia i rozpoczęcia jazdy. Należy to zrobić wpisem manualnym, odpowiadający długości podróży okres dyspozycyjności, a następnie wprowadzić miejsce zakończenia czasu pracy – Polska (PL).

->  Lista strzeżonych parkingów dla ciężarówek na Ukrainie, Białorusi, w Rosji i Mołdawii
  • Giełda Transportowa Trans.eu
  • Ubezpieczenia Transportowe
  • Fundacja PolskieDzieci.org - Zdrowe i Racjonalne Odżywianie
  • Fundacja TruckersLife - Dbamy o zdrowie kierowców i bezpieczeństwo na drogach
  • Zyskaj Płynność Finansową - Karty Paliwowe, Finansowanie Leasingu, Zwrot VAT